Rối loạn ăn uống là một vấn đề sức khỏe đang ngày càng gia tăng trên khắp thế giới. Vậy rối loạn ăn uống là gì? Nguyên nhân và cách xử lý khi nhận ra các dấu hiệu của bệnh như thế nào? Hãy cùng Lịch Việt tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Rối loạn ăn uống là gì? Rối loạn ăn uống có nghiêm trọng không?

Rối loạn ăn uống là tình trạng con người có những hành vi ăn uống bất thường dai dẳng, đi kèm với đó là những suy nghĩ tiêu cực và cảm giác buồn. Rối loạn ăn uống được chia thành nhiều loại như: chán ăn tâm thần, chứng ăn-ói, và chứng cuồng ăn.

Hầu hết các trường hợp rối loạn ăn uống xuất phát từ sự tập trung quá mức vào cân nặng, vóc dáng cơ thể, dẫn đến các thói quen ăn uống không lành mạnh. Những thói quen này có thể gây ra những tác động xấu đến việc hấp thu chất dinh dưỡng của cơ thể, ảnh hưởng đến hệ tim mạch, hệ tiêu hóa, xương, răng, miệng, cũng như gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác.

May mắn thay, qua quá trình điều trị, người bệnh có thể trở lại với những thói quen ăn uống lành mạnh hơn và có thể đảo ngược những biến chứng nguy hiểm gây ra bởi rối loạn ăn uống.

Nguyên nhân gây ra rối loạn ăn uống

Hiện nay, người ta vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính dẫn đến rối loạn ăn uống. Một số yếu tố kết hợp có thể tạo nên tình trạng này như:

- Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình bạn có người mắc chứng rối loạn ăn uống, bạn có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người khác. Điều này cho thấy yếu tố di truyền góp phần làm tăng khả năng xuất hiện các rối loạn ăn uống.

- Áp lực các quy chuẩn xã hội: Các quy chuẩn xã hội đối với hình dáng cơ thể có thể tạo áp lực lên tâm lý cá nhân, làm gia tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn ăn uống. Chế độ ăn kiêng kéo dài cũng được coi là một nguyên nhân phổ biến, đặc biệt khi kết hợp với các vấn đề tâm lý như căng thẳng và tự ti về ngoại hình.

- Tâm lý và tình cảm: Nhiều người mắc rối loạn ăn uống thường trải qua các vấn đề tâm lý và tình cảm. Cảm giác tiêu cực về bản thân và áp lực từ cuộc sống hàng ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn ăn uống.

Phân loại và các triệu chứng của từng loại rối loạn ăn uống

Chán ăn tâm thần

Những người bị chán ăn tâm thần thường có sự nhận thức sai lầm về cơ thể. Họ có thể cảm thấy mình luôn thừa cân, ngay cả khi thực tế là họ đang thiếu cân nghiêm trọng. Họ kiểm tra cân nặng thường xuyên, hạn chế nghiêm ngặt về lượng thức ăn, tập thể dục quá độ và thậm chí sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc nôn mửa để giảm cân. Chán ăn tâm thần có tỷ lệ tử vong cao và có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Các triệu chứng của chán ăn tâm thần:

- Kiểm soát ăn uống nghiêm ngặt.

- Thể trạng gầy gò.

- Lo sợ việc tăng cân.

- Sự tự ti về vóc dáng và trọng lượng cơ thể.

- Cảm nhận cơ thể bị bóp méo.

- Ngoài ra, có thể xuất hiện các vấn đề về sức khỏe như loãng xương, thiếu máu, tóc xơ, da khô, và các vấn đề về tim mạch.

Háu ăn tâm thần 

Người bị háu ăn tâm thần thường có những cuộc ăn uống lặp lại và không kiểm soát. Họ khó kiểm soát việc ăn trong giai đoạn này, tuy nhiên, họ vẫn lo sợ về cân nặng của mình nên thường cố gắng giảm cân bằng những biện pháp không lành mạnh.

Các triệu chứng của háu ăn tâm thần:

- Viêm và đau họng mãn tính.

- Mòn men răng và sâu răng.

- Vấn đề về tiêu hóa.

- Sưng tuyến nước bọt trong cổ và hàm.

- Thời kỳ trào ngược dạ dày.

Ăn uống vô độ

Người bị chứng ăn uống vô độ thường mất kiểm soát trong việc ăn uống. Họ tiêu thụ lượng lớn thức ăn trong một khoảng thời gian ngắn mà không thể kìm hãm được.

Các triệu chứng của việc ăn uống vô độ:

- Tiêu thụ lượng lớn thức ăn trong khoảng thời gian ngắn.

- Ăn ngay cả khi không đói.

- Cảm thấy khó chịu sau khi ăn và có cảm giác tự trách nhiệm.

- Thường xuyên ăn kiêng nhưng không giảm cân.

Cần làm gì khi phát hiện mắc chứng rối loạn ăn uống?

Người bị rối loạn ăn uống có nguy cơ trầm cảm, tự tử nên việc phát hiện và điều trị rối loạn ăn uống từ sớm rất quan trọng. Các biện pháp có thể thực hiện là theo dõi y tế, tư vấn dinh dưỡng, thuốc, tâm lý trị liệu và thậm chí cả nhập viện nếu cần.

Tâm lý trị liệu

Chuyên gia tâm lý có thể giúp người bệnh hiểu về hành vi không lành mạnh và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề. Tâm lý trị liệu giúp người bệnh cải thiện tâm trạng tốt hơn.

Sử dụng thuốc

Một số loại thuốc có thể được sử dụng để kiểm soát ăn uống và giảm triệu chứng trầm cảm hoặc lo lắng. Tuy nhiên, người bệnh cần được tư vấn từ các chuyên gia y tế để sử dụng các loại thuốc phù hợp.

Duy trì lối sống khỏe

Duy trì một lối sống lành mạnh bao gồm việc tập thể dục thường xuyên, duy trì kế hoạch điều trị và hỗ trợ tinh thần từ gia đình và bạn bè.

Rối loạn ăn uống là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh. Việc nhận biết và điều trị kịp thời là quan trọng để đảm bảo họ nhận được sự chăm sóc và điều trị phù hợp. Hãy luôn ủng hộ và lắng nghe những người xung quanh bạn khi họ cần. Cũng đừng quên quan sát và chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần của mình bạn nhé!

Bạn hãy theo dõi chuyên mục Sức khỏe tinh thần của Lịch Việt để cập nhật những thông tin hữu ích thường xuyên nhé.