Chánh niệm là khái niệm bắt nguồn từ Phật giáo, giúp con người tìm kiếm sự giác ngộ, an yên trong tâm hồn. Vậy làm thế nào để thực hành chánh niệm? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cụ thể để bạn thực hành hiệu quả. Hãy cùng Lịch Việt khám phá nhé!

Thế nào là chánh niệm? 

Chánh niệm là việc chúng ta tập trung vào mọi khoảnh khắc hiện tại thay vì sống trong quá khứ hoặc lo lắng cho tương lai.

Đơn giản hơn, đó là khả năng tự nhận ra ta đang ở đâu, đang làm gì, mà không bị cuốn theo những sự thay đổi xung quanh cuộc diễn thế. Nó giúp chúng ta nhận thức suy nghĩ, cảm xúc, và tất cả các giác quan (như thị giác, thính giác) một cách tỉnh táo.

Chánh niệm mang lại những lợi ích gì?

Chánh niệm không chỉ các những tác động tích cực cho tâm trí, tinh thần mà nó còn có lợi ích nhất định đối với thể chất của con người như:

- Tăng khả năng tập trung, cải thiện trí nhớ

- Giảm căng thẳng, lo lắng và trầm cảm.

- Giúp bạn cảm nhận thế giới một cách chân thực và sâu sắc hơn.

- Nhận biết và kiểm soát cảm xúc.

- Cải thiện tinh thần và sức đề kháng với bệnh tật.

- Giúp đưa ra các quyết định tỉnh táo.

- Tạo ra sự thư giãn.

- Cải thiện sức khỏe tâm thần.

- Tạo cảm giác hạnh phúc.

- Xây dựng và duy trì các mối quan hệ tốt hơn.

- Hỗ trợ giảm cân và cải thiện chứng rối loạn ăn uống.

Những cách thực hành chánh niệm bạn có thể tự áp dụng

Bài tập thở

- Ngồi thẳng lưng một cách thoải mái.

- Trong vòng 1 phút, hãy tập trung vào hơi thở của bạn.

- Hít thở tự nhiên và theo dõi thời gian giữa mỗi hơi vào và hơi ra.

- Cảm nhận sự mở rộng của phổi và sự di chuyển của bụng mỗi khi bạn thở.

- Nếu bạn phát hiện mình bắt đầu mất tập trung, nhẹ nhàng đưa tâm trí trở lại đến hơi thở.

Bài tập nhận diện suy nghĩ và cảm xúc

- Tự hỏi: "Tôi đang trải qua điều gì vào lúc này?"

- Đặt tên cho suy nghĩ và cảm xúc của bạn, chẳng hạn “Tôi đang lo lắng, vui vẻ, sợ hãi,.."

- Đặt hết ý thức vào việc quan sát suy nghĩ và cảm xúc mà không đánh giá chúng.

- Nếu những cảm giác căng thẳng và lo lắng không đáng kể, bạn có thể bỏ qua nó và tập trung vào hiện tại.

- Nếu bạn thấy những căng thẳng và lo lắng đó nghiêm trọng, hãy xem xét tìm sự giúp đỡ từ các chuyên gia hoặc bạn bè để hỗ trợ và giải quyết vấn đề.

Ăn uống chánh niệm

Chánh niệm khi ăn uống có nghĩa là tập trung hoàn toàn vào bữa ăn mà không bị xao nhãng bởi TV, sách, hoặc điện thoại. Thực hiện theo các bước sau:

- Tập trung vào hình dáng và màu sắc của thức ăn.

- Cảm nhận hương vị và mùi sắc của thức ăn.

- Khi bạn cảm thấy no, dừng lại thay vì cố gắng ăn hết bữa.

Đi bộ chánh niệm

Để đi bộ chánh niệm, bạn có thể thực hiện bất kỳ khi nào trong ngày. Đầu tiên, hãy bắt đầu chậm rãi, và sau đó, bạn có thể thực hành đi bộ chánh niệm với bất kỳ tốc độ nào, kể cả khi bạn đang vội vàng.

- Cảm nhận cảm giác của lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất.

- Nhận thức về những nhóm cơ bắp bạn sử dụng khi đi bộ.

- Khi tâm trí lạc hướng, sử dụng cảm giác của chân tiếp xúc với mặt đất như một điểm neo để đưa bạn trở lại hiện tại.

Ghi chép và viết nhật ký

Việc viết nhật ký hoặc ghi chép về cảm xúc, suy nghĩ, và trải nghiệm hàng ngày có thể giúp bạn tiếp xúc sâu sắc hơn với tâm trí và cảm xúc của mình, từ đó ý thức hơn để tập trung vào hiện tại.

Thực hành yoga

Yoga là sự kết hợp giữa hơi thở, tâm trí và cơ thể, giúp tạo ra một trạng thái chánh niệm hòa quyện giữa thân - tâm - trí trong suốt quá trình tập luyện.

Tập thể dục, thể thao

Thể dục có thể là một cách tốt để kết hợp việc chánh niệm với việc chăm sóc sức khỏe cơ thể. Bạn có thể tham gia mọi môn thể thao yêu thích và đắm chìm vào nó, hoặc đơn giản hơn là tập các bài thể dục nhẹ hàng ngày.

Bạn có thể chọn thực hành bất kỳ phương pháp nào, quan trọng là việc bạn cần thực hành chánh niệm thường xuyên và kiên trì. Chánh niệm là một kỹ năng mà bạn có thể phát triển theo thời gian để tạo ra lợi ích tối ưu cho tâm trí và tinh thần.

Một số lưu ý khi thực hành chánh niệm

- Chánh niệm có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. Một số người có thể không cảm thấy hiệu quả khi áp dụng chánh niệm để kiểm soát lo âu và căng thẳng. Trong trường hợp này, việc tìm đến tư vấn tâm lý chuyên nghiệp có thể là lựa chọn tốt hơn.

- Bạn cũng cần lưu ý rằng chánh niệm có thể không phù hợp cho những người mắc các rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Trong một số trường hợp, việc thực hành chánh niệm sâu trong thiền định có thể gây tăng lo âu hoặc làm cho họ tránh xa thực tế.

- Nếu bạn đang trải qua vấn đề trầm cảm, rối loạn lo âu hoặc các tình trạng tâm lý khó khăn khác, hãy thảo luận với bác sĩ đa khoa hoặc chuyên gia tâm lý. Họ có thể giúp bạn xác định liệu chánh niệm là phù hợp với tình trạng của bạn hay không. Nếu bạn cảm thấy bất an hoặc không thoải mái khi thực hành chánh niệm, đừng ngần ngại ngừng và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp.

Việc thực hành chánh niệm rất tốt cho sức khỏe và tinh thần, vì thế, bạn nên cân nhắc thực hiện để nâng cao chất lượng cuộc sống. Theo dõi Lịch Việt thường xuyên để cập nhật những thông tin sức khỏe tinh thần hữu ích nhé.